Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Blog της Μαρίας Σιώζιου

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΩΝ ΜΕΤΑ ΤO LOCK DOWN ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΕΞΙ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ

Η

Τα σχολεία ανοίγουν! Οι σκέψεις όλων για την επιστροφή των παιδιών στο σχολείο συνοδεύονται από τις αφηγήσεις των πολιτικών και των μέσων ενημέρωσης που έχουν επικεντρωθεί στην «κάλυψη των κενών». Αν και μοιάζει απλό να υποθέτουμε ότι όλα τα παιδιά μπορούν εύκολα να συνεχίσουν από εκεί που σταμάτησαν, ωστόσο δεν μοιάζει να είναι πολύ ρεαλιστικό να καλύψουν τα κενά με γρήγορο ρυθμό. Αλλιώς, είναι σα να αγνοούμε την επίδραση του τοξικού στρες στη μνήμη, την επεξεργασία, την προσοχή, την οργάνωση, τη συναισθηματική ρύθμιση και τις άλλες πτυχές της καθημερινής λειτουργίας των παιδιών.

Το ερώτημα είναι σε τι θα πρέπει να επικεντρωθούμε σχετικά με την εκπαίδευση των παιδιών μας, μετά από τόσους μήνες καραντίνας; Δεν έχουμε βιώσει ποτέ κάτι παρόμοιο με αυτόν τον παρατεταμένο «εγκλεισμό» που είχε τόσο διαφορετικό αντίκτυπο στις οικογένειες της χώρας. Χωρίς αμφιβολία ένα μέρος της απάντησης βρίσκεται στο να δούμε το θέμα συνολικά και αυτή η στάση θα μας καθοδηγήσει στο να λάβουμε τις σωστές αποφάσεις για το μετά. Η Φροντιστική Προσέγγιση στην Εκπαίδευση προσφέρει αποκαταστασιακές εμπειρίες σε παιδιά των οποίων η κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη έχει διαταραχθεί από τραύμα, απώλεια ή αλλαγή. Οι έξι κατευθυντήριες αρχές της φροντίδας μας ορίζουν τις αξίες οι οποίες μπορούν να γίνουν αρωγοί σε αυτήν την περίοδο αβεβαιότητας και αναταραχής, για την ασφαλέστερη επιστροφή των παιδιών στο σχολείο.

Ο όρος «Φροντιστική Προσέγγιση στο Σχολείο» υποστηρίζει ότι οι θετικές σχέσεις είναι κεντρικές για τη μάθηση και την ευεξία ενός παιδιού. Μια βασική πτυχή της είναι η κατανόηση της θεωρίας της πρόσδεσης (attachment theory) και του σημαντικού αντίκτυπου που έχουν οι πρώτες εμπειρίες του με τους σημαντικούς ενήλικες της ζωής του. στην ανάπτυξη του παιδιού

Το να φροντίζεις σημαίνει να έχεις την έγνοια και να προστατεύεις κάτι ή κάποιον καθώς μεγαλώνει. Όλοι μπορούμε να το κάνουμε αυτό. Οι γονείς, οι φροντιστές και τα άλλα μέλη της οικογένειας φροντίζουν τα παιδιά. Οι εκπαιδευτικοί και το προσωπικό του σχολείου φροντίζουν τους μαθητές. Κάποιος ίσως φροντίζει ένα μικρότερο αδελφό ή ένα κατοικίδιο.

Τι κάνει η φροντίδα;

Μας βοηθά να αναπτύξουμε τις κοινωνικές και συναισθηματικές μας δεξιότητες. Μας υποστηρίζει καθώς μεγαλώνουμε. Χτίζει την ανθεκτικότητά μας και μας κάνει να νιώθουμε καλύτερα για τον εαυτό μας.

Υπάρχουν έξι αρχές που εξηγούν πώς η Φροντιστική Προσέγγιση στην Εκπαίδευση μπορεί να βοηθήσει τους μαθητές στην καλή προσαρμογή τους στο σχολείο μετά την παρατεταμένη καραντίνα.

1η Αρχή: Η μάθηση γίνεται κατανοητή αναπτυξιακά

Μέσα σε μία Ομάδα Φροντίδας ή σε ένα πλαίσιο Φροντιστικής Εκπαίδευσης αυτή η αρχή απαιτεί από τους εκπαιδευτικούς να αποδεχτούν τα παιδιά στο αναπτυξιακό στάδιο που βρίσκονται και όχι απλά να εστιάζουν στην επίτευξη των στόχων. Είναι λογικό οι δεξιότητες και οι ικανότητες των παιδιών να διαφέρουν μεταξύ τους και τα παιδιά να σημειώνουν πρόοδο με τον δικό τους ρυθμό.

Επομένως, μετά την καραντίνα αντί να σκεφτόμαστε πώς να προφτάσουμε να ολοκληρώσουμε την ύλη, ίσως χρειαστεί να επαναλάβουμε και να ενισχύσουμε έννοιες και δεξιότητες που έχουν ήδη μάθει τα παιδιά και έχουν διαταραχθεί λόγω του άγχους που προκάλεσε η πανδημία και ο εγκλεισμός. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει επανεξέταση προηγούμενων θεμάτων και υπενθύμιση στα παιδιά το τι έχουν επιτύχει στο παρελθόν. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι τα δομικά στοιχεία της μάθησης υπάρχουν και βρίσκονται στη θέση τους πριν να τους ζητήσουμε να κάνουν ένα άλμα σε καινούργιες μαθησιακές εμπειρίες.

Αρχικά, ίσως χρειαστεί να επικεντρωθούμε στις θετικές εμπειρίες. Ένας πολύ καλός τρόπος είναι το παιχνίδι. Τα παιδιά τα καταφέρνουν πολύ καλά όταν συμμετέχουν σε παιχνίδια και δραστηριότητες που τα βοηθούν να αναγνωρίσουν και να εκτιμήσουν τις προσωπικές τους δυνάμεις. Με λίγα λόγια, η επιστροφή στο σχολείο θα πρέπει να είναι διασκεδαστική, αφήνοντας στην άκρη τις πολύ υψηλές ακαδημαϊκές προσδοκίες που χωρίς αμφιβολία θα αυξήσουν το άγχος των παιδιών.

Όταν έρχεται η στιγμή να διδάξουμε νέες μαθησιακές δραστηριότητες, θα πρέπει να το κάνουμε μέσα από πρακτικές και πολυ-αισθητηριακές εμπειρίες. Οι εργασίες θα πρέπει αρχικά να αναλυθούν σε μικρότερα βήματα, με σαφείς και απλές οδηγίες και μοντελοποίηση από τους εκπαιδευτικούς της τάξης.

Η Heather Geddes μας παρέχει συμβουλές σχετικά με το είδος των παρεμβάσεων στα παιδιά που έχουν προβλήματα στη δημιουργία σχέσεων δεσμού. Όσοι μαθητές είναι αρχικά απρόθυμοι να εμπλακούν με τους εκπαιδευτικούς της τάξης τους χρειάζεται να κάνουν εργασίες όπου να μπορούν να εργαστούν ανεξάρτητα. Αυτή η προσέγγιση θα τους κάνει ικανούς να αναπτύξουν σταδιακά, ανοχή στην παρουσία ενός ενήλικα. Αντίθετα, οι μαθητές που θα ήθελαν στενότερη διασύνδεση με τους εκπαιδευτικούς της τάξης τους, ίσως χρειαστεί να κάνουν εργασίες οι οποίες να είναι χρονικά περιορισμένες, παρέχοντάς τους τακτικότερη ανατροφοδότηση και καθησύχαση.

2η Αρχή: Η τάξη αποτελεί μια ασφαλή βάση

Η οργάνωση της τάξης και του σχολείου γενικότερα είναι σημαντικές για τον περιορισμό του άγχους. Ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούσαμε τις αίθουσες διδασκαλίας, τους διαδρόμους, τις αίθουσες για φαγητό, το προαύλιο ή τις παιδικές χαρές για τα μικρότερα παιδιά, μπορεί να ήταν πολύ διαφορετικός, από τον τρόπο με τον οποίο θα τα χρησιμοποιήσουν τα παιδιά στη μετά Covid εποχή. Το να γίνει το σχολείο μια ασφαλής βάση θα απαιτήσει μια ενσυνείδητη προσέγγιση.

Μια ιδέα είναι να χρησιμοποιήσουμε τη στρατηγική μιας Κοινωνικής Ιστορίας σε ολόκληρο το σχολείο η οποία να αναγνωρίζει πόσο δύσκολοι ήταν οι περιορισμοί. Με την ιστορία αυτή, η οποία θα ήταν καλό να αναρτηθεί μέσω βίντεο στον ιστότοπο του σχολείου, θα καλωσορίζαμε τα παιδιά πίσω στο σχολείο και θα τους δείχναμε πώς τα πράγματα είναι τώρα διαφορετικά και γιατί.

Είναι πολύ βοηθητικό για τα παιδιά να προβλέπουμε καταστάσεις. Με τη χρήση οπτικών  χρονο-διαγραμμάτων μπορούμε να ενημερώνουμε τα παιδιά για τις αποστάσεις μεταξύ των καθισμάτων που θα αλλάξουν. Εκτός από να κοινοποιήσουμε αυτές τις πληροφορίες εκ των προτέρων, θα ήταν επίσης καλό να τις απεικονίσουμε για όσους είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις αλλαγές. Επίσης, εάν τα αντικείμενα και ο εξοπλισμός μέσα στην τάξη μετακινηθούν σε διαφορετικά μέρη, αυτές οι περιοχές πρέπει να φέρουν σαφή σήμανση.

Η διακόσμηση ενός τοίχου με φωτογραφίες του κάθε παιδιού και τους βασικούς εκπαιδευτικούς της τάξης, δημιουργεί στα παιδιά μια αίσθηση του ανήκειν. Μπορείτε να καθησυχάζετε τα παιδιά με συχνές διαβεβαιώσεις μέσα από θετικά μηνύματα όπως: “Είστε ασφαλείς εδώ”, “Μπορείτε να μου μιλήσετε ανά πάσα στιγμή” και “Όλα τα συναισθήματά σας είναι αποδεκτά”.

Επίσης, ίσως χρειαστεί να προσδιορίσετε «γωνίες» στην τάξη οι οποίες να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως χώροι χαλάρωσης και ηρεμίας από αισθητηριακά ερεθίσματα. Οι γωνίες αυτές είναι καλό να διαθέτουν ένα χαλάκι και χρωματιστές μαξιλάρες, για άνεση, έτσι ώστε να επιτρέπουν σε έναν «ανήσυχο» ή «αγχωμένο» μαθητή να παρακολουθεί το μάθημα από εκεί, από ένα ασφαλές μέρος.

3η Αρχή: Η σημασία της φροντίδας για την ψυχοσωματική υγεία και αυτοεκτίμηση

Αυτή η αρχή αναφέρεται στη φανέρωση των θετικών μας συναισθημάτων στα παιδιά, ότι τα σκεφτόμαστε, ότι τα εκτιμούμε και ότι έχουμε θετικές προθέσεις απέναντί τους. Μέσα από τη σχέση μας με ένα παιδί, μπορούμε να προάγουμε την αισιοδοξία και την ανθεκτικότητά του για το μέλλον.

Οι γονείς και οι φροντιστές του κάθε παιδιού θα μπορούσαν να μοιραστούν τις φωτογραφίες και τα βίντεο που έχουν με ό,τι έχουν κάνει τα παιδιά τους στο σπίτι, κατά τη διάρκεια της καραντίνας. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν πίνακες ζωγραφικής, κατασκευές Lego, συνταγές μαγειρικής κ.λπ. Όλες αυτές οι δημιουργίες αποτελούν θέματα για κουβέντα, όπου μπορούμε να επαινέσουμε τη δημιουργικότητά τους και να επισημάνουμε δεξιότητες που μπορούν να μεταφερθούν στην τάξη.

Είναι χρήσιμο το να βρεθούν τρόποι οι οποίοι να παρέχουν στα παιδιά διαφορετικές επιλογές και έλεγχο σε μια εργασία ή μια ρουτίνα που κάνουν. Αυτό μπορεί να τα βοηθήσει να αισθανθούν ότι ρυθμίζουν τα πράγματα με το μυαλό τους, ενισχύοντας έτσι την αυτονομία τους. Πρέπει επίσης να προγραμματίσουμε το χρόνο κατά τη διάρκεια της νέας σχολικής ημέρας για να ασχοληθούν και με δραστηριότητες που προτιμούν. Αυτός είναι ένας πολύ καλός τρόπος που θα τα  βοηθήσει να αισθανθούν ικανοποιημένα.

Θα είναι σημαντικό για όλους μας να εκθειάσουμε τα επιτεύγματά τους, όσο μικρά κι αν είναι και να ενισχύσουμε την αυτοεκτίμησή τους. Αυτό μπορεί να γίνει  με συγκεκριμένο τρόπο μέσα από τη δημιουργία εξατομικευμένων φακέλων γεμάτων με τα έργα και τις κατασκευές τους, όπου στο τέλος οι δάσκαλοί τους θα μπορούσαν να προσθέσουν κάποια σχόλια για ανατροφοδότηση.

Τέλος, όταν τα παιδιά αντιμετωπίζουν πιο δύσκολα καθήκοντα, είναι βοηθητικό να τους δώσουμε ελπίδα σχολιάζοντας το τι κάνουν καλά, επαινώντας την προσπάθεια και την επιμονή τους και τονίζοντας ότι σημειώνουν πρόοδο και ότι βελτιώνονται. Με αυτόν τον τρόπο τα βοηθάμε στην αμφιθυμία τους, να αμφισβητήσουν τυχόν αρνητικές πεποιθήσεις σχετικά με τις ικανότητές τους και να μην επιτρέψουν κάτι να πάει στραβά. Η έμφαση στην έννοια της μάθησης μέσω της εξάσκησης και των μικρών βημάτων θα βοηθήσει στο να μη νιώθουν ντροπή.

4η Αρχή: Η γλώσσα είναι ένα ζωτικό μέσο επικοινωνίας

Ένας από τους σπουδαιότερους στόχους της Φροντιστικής Προσέγγισης στην Εκπαίδευση είναι η υποστήριξη των παιδιών για να εκφράσουν τα συναισθήματά τους με λέξεις. Αυτή η αρχή απαιτεί επίσης να σκεφτούμε προσεκτικά τη δική μας γλώσσα και τα μηνύματα που πρέπει να μεταδώσουμε σε παιδιά που βιώνουν πολλά και δυνατά συναισθήματα.

Ένας καλός τρόπος είναι να εφαρμόσουμε τη στρατηγική των Siegel και Payne Bryson με το όνομα: «Ονόμασέ το, εξημέρωσέ το». Η διαδικασία αυτή χρησιμοποιεί τη δύναμη της αφήγησης σχετικά με μια δύσκολη κατάσταση η οποία οδηγεί σε μια συγκεκριμένη δράση και επισημαίνει το συναίσθημα. Για παράδειγμα, αν παρατηρούμε κάποιο παιδί να είναι ανήσυχο επειδή βρίσκεται στον ίδιο χώρο με άλλα παιδιά (ενώ κατά τη διάρκεια του lock down οι γονείς του μπορεί να μην επέτρεπαν κάτι τέτοιο) ή να μπερδεύεται γιατί στη δική του τάξη λείπουν πολλοί συμμαθητές του (γιατί οι γονείς τους επέλεξαν να μην τα στείλουν σχολείο),  μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την παραπάνω στρατηγική για να υποστηρίξουμε το παιδί στην αφήγηση της εμπειρίας του, σεβόμενοι το ρυθμό του και ρωτώντας το κατά διαφορετικά διαστήματα τι συνέβη στη συνέχεια. Οι ήρεμες σκέψεις μας βοηθούν τα παιδιά να συνδέσουν τα μέρη της αφήγησης και τα επιτρέπουν να έρθουν σε κατάσταση ηρεμίας αντί να υιοθετούν συμπεριφορές μάχης, φυγής ή παγώματος.

Είναι χρήσιμο να ενθαρρύνουμε τα παιδιά να επικοινωνήσουν τα συναισθήματά τους και να σκεφτούν τι να κάνουν γι ‘αυτά μέσω emoji, σύντομων σεναρίων ή ρόλων – για παράδειγμα: «Νιώθω _____ γιατί» και «Όταν νιώθω ____, μπορώ να ____». Πρέπει να υπάρχουν ρητές μέθοδοι του πώς ν’ αναζητούν βοήθεια. Μερικά παιδιά μπορεί να επωφεληθούν από μια Κοινωνική Ιστορία που μπορεί να συζητηθεί με τη δασκάλα της τάξης. Άλλα μπορεί να χρειάζονται μια πιο συγκεκριμένη μέθοδο για να ζητήσουν ένα διάλειμμα, όπως μια κωδικοποιημένη φράση που ν’ αναγνωρίζει μόνο ο δάσκαλός τους ή μια κάρτα εξόδου πάνω στο θρανίο τους που να την αναποδογυρίζουν.

Θα πρέπει επίσης να σκεφτούμε τη γλώσσα που χρησιμοποιούμε. Είτε πρόκειται για ένα παιδί που είναι ανήσυχο διότι θα επιστρέψει στο σχολείο ή για κάποιο άλλο που πραγματικά θα προτιμούσε να μείνει στο σπίτι, πρέπει να είμαστε φιλόξενοι με τα λόγια μας και να του δείξουμε ότι το έχουμε σκεφτεί με στοργή. Για παράδειγμα: «Είμαι πολύ χαρούμενη που σε ξαναβλέπω» ή «Μου έλλειψε το χαμόγελό σου» ή «Όταν είδα στην τηλεόραση την …, σε θυμήθηκα και αναρωτιόμουν πώς περνούσες στο σπίτι» .

Όταν πρόκειται για το δύσκολο ζήτημα των συγγενών και φίλων που έχουν υποφέρει ή έχουν πεθάνει κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ο διευθυντής θα πρέπει να ενημερωθεί για να κάνει μια απλή, συνοπτική και τεκμηριωμένη δήλωση στις τάξεις. Θα πρέπει να δώσουμε χρόνο και χώρο στα παιδιά να συζητήσουν τα συναισθήματά τους και να καθησυχαστούν σε θέματα σχετικά με τη θλίψη και τους τρόπους αντιμετώπισης. Οι διευθυντές και όσοι εμπλέκονται στα κρίσιμα αυτά ζητήματα θα πρέπει να αναλάβουν να μεταφέρουν τις πληροφορίες για τα παιδιά στους γονείς και επίσης τις διαδικασίες για τη διεξαγωγή κάποιων τελετών μνήμης για όλο το σχολείο.

5η Αρχή: Κάθε συμπεριφορά αποτελεί επικοινωνία

Αυτή είναι μια γνωστή άποψη η οποία δεν αναφέρεται μόνο στη Φροντιστική Προσέγγιση. Τονίζει τη σημασία του να κοιτάς πίσω από μια συμπεριφορά και να ρωτάς “Τι προσπαθεί να μου πει το παιδί;”. Στην παρούσα κατάσταση θα πρέπει να σκεφτόμαστε ανοιχτά. Το παιδί που πετάει τον εξοπλισμό του σχολείου ή ρίχνει αντικείμενα από το θρανίο του μπορεί να νιώθει ανησυχία για το ότι βρίσκεται κοντά σε άλλα παιδιά και ενήλικες, μετά από τόσους μήνες που του έλεγαν να αποφεύγει την επαφή με τον έξω κόσμο όσο το δυνατόν περισσότερο . Το παιδί που αρνείται να ακολουθήσει οδηγίες ή να συμμορφωθεί με νέες ρουτίνες μπορεί να αισθάνεται πληγωμένο ή εγκαταλελειμμένο π.χ. από την εκπαιδευτικό της τάξης του, δεδομένου ότι η εμπειρία του χωρισμού και της απώλειας ήταν πολύ ξαφνική όταν επιβλήθηκαν οι περιορισμοί σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Ο Dan Hughes μέσα από τη δουλειά του πάνω στην «πρόσδεση και δι-υποκειμενικότητα» υπογραμμίζει την ανάγκη να συνδεθούν τα παιδιά για να νιώσουν ασφάλεια πριν μπορέσουν να συνεργαστούν καλύτερα. Η προσέγγισή του μπορεί να εφαρμοστεί στη δουλειά μας στην κατάσταση που έχει δημιουργηθεί μετά την καραντίνα.

Οι παιχνιδιάρικες αλληλεπιδράσεις με τα παιδιά στα αρχικά στάδια της επιστροφής στο σχολείο θα βοηθήσουν στη δημιουργία του αισθήματος ασφάλειας και του «ανήκειν», στη μείωση του άγχους και στην εκτόνωση καταστάσεων πριν κλιμακωθούν. Η ενίσχυση αυτού του κλίματος μπορεί να γίνει μέσω ενός προσωπικού  χαιρετισμού της δασκάλας στο κάθε παιδί τα πρωινά, κάνοντας αστεία και βάζοντας πολλή σωματική δράση σε ό,τι μαθαίνουμε ή προσθέτοντας έναν μουσικό ρυθμό. Προκειμένου να συνηθίσουμε τις νέες ρουτίνες που καλούμαστε να κάνουμε, θα μπορούσαμε να τις μετατρέψουμε σε ένα παιχνίδι, έτσι ώστε να φαίνονται λιγότερο παράδοξες και να κάνουμε διασκεδαστικές πρόβες για να τις θυμόμαστε ευκολότερα.

Αποδοχή σημαίνει να μην κρίνουμε τα παιδιά και να τους δείξουμε ότι καταλαβαίνουμε τι περνούν. Για παράδειγμα, «Ξέρω ότι φοβάσαι που είσαι εδώ» ή «Πρέπει να σου είναι δύσκολο να μην σκέφτεσαι τους γονείς σου στο σπίτι. Σου άρεσε που περνούσες χρόνο μαζί τους κάθε μέρα και είναι λυπηρό που τους άφησες».

Η περιέργεια είναι σημαντική για να αφήσουμε τις δικές μας σκέψεις και να δούμε τα πράγματα μέσα από τις απόψεις των παιδιών. Π.χ. αν ρωτήσουμε, «Παρατήρησα ότι είσαι αρκετά ανήσυχος από τότε που επέστρεψες. Υπάρχει κάτι που σε ανησυχεί;», μπορούμε να μάθουμε πώς σκέφτεται. Επιπλέον, ενσυναίσθηση είναι ο τρόπος μας να μπαίνουμε στα παπούτσια του παιδιού και να του δείχνουμε ότι «το καταλαβαίνουμε». Θα μπορούσαμε να πούμε: «Ξέρω ότι αυτό είναι πραγματικά δύσκολο για σένα, η τάξη φαίνεται τόσο διαφορετική από την τελευταία φορά που ήσουν εδώ» ή «Είσαι τόσο αναστατωμένος που ο φίλος σου έρχεται στο σχολείο σε διαφορετική μέρα, σου λείπει που δεν τον βλέπεις κάθε μέρα, όπως παλιά»!

6η Αρχή: Η σημασία των μεταβάσεων

Η τελευταία αυτή αρχή αναφέρεται στις δυσκολίες που φέρνουν οι αλλαγές στη ζωή των παιδιών. Και μόνο το γεγονός της καραντίνας ήταν μια σημαντική αλλαγή στη ζωή των παιδιών. Πολλά παρέμειναν στο σπίτι. Κάποια άλλα πήγαιναν σχολείο, ενώ οι γονείς τους συνέχιζαν να εργάζονται. Οι μαθητές μας έχουν υπομείνει και θα συνεχίσουν  να αντιμετωπίζουν ακόμη περισσότερες αλλαγές και αβεβαιότητα είτε γιατί επιστρέφουν στο σχολείο για πρώτη φορά ή γιατί αντικρίζουν την επιστροφή των συμμαθητών τους αφού έχουν βιώσει ένα πολύ διαφορετικό είδος σχολείου από τον Μάρτιο του 2020,

Οι εκπαιδευτικοί θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τις απόψεις των παιδιών σχετικά με την επικείμενη επιστροφή στο σχολείο για να σχεδιάσουν μια υποδοχή που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους. Κάποιοι μαθητές μπορεί να φοβούνται να φύγουν από τα σπίτια τους ή να ανησυχούν για το χωρισμό τους από τους γονείς τους. Άλλοι, οι οποίοι μπορεί στο παρελθόν να έχουν βιώσει το σχολείο ως ένα δύσκολο ή ανεπιθύμητο μέρος, μπορεί να έχουν απολαύσει την παραμονή τους στο σπίτι. Αυτούς τους μαθητές η προοπτική της επιστροφής στο σχολείο μπορεί να τους γεμίζει με φόβο.

Θα είναι σημαντικό οι εκπαιδευτικοί να γνωστοποιήσουν εκ των προτέρων πού θα επιστρέψουν τα παιδιά. Θα είναι στην ίδια τάξη με πριν; Πόσα παιδιά θα είναι στην τάξη τους; Ποιοι εκπαιδευτικοί θα είναι εκεί; Στην ιδανική περίπτωση, θα ήταν καλό να γίνεται ένα σχεδιάγραμμα  ή να στέλνεται ένα μήνυμα, ατομικά στον κάθε γονιό ώστε αυτά τα ζητήματα να μπορούν να συζητηθούν πρώτα στο σπίτι. Καθώς οι αίθουσες διδασκαλίας, οι διάδρομοι και οι κοινόχρηστοι χώροι πιθανότατα να φαίνονται πολύ διαφορετικοί σύμφωνα με τις οδηγίες της κοινωνικής απόστασης, η χρήση φωτογραφιών και βίντεο του νέου περιβάλλοντος, αναρτημένα στους ιστότοπους των σχολείων, θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους μαθητές να εξοικειωθούν με το «νέο περιβάλλον».

Πιθανότατα να πρέπει να υπάρχουν νέες ρουτίνες για την άφιξη στο σχολείο, την έναρξη και το τέλος των δραστηριοτήτων και τη μετακίνηση στα διάφορα τμήματα του σχολείου. Η αρχική μοντελοποίηση τέτοιων ρουτινών (ως μέρος της εικονικής περιήγησης που περιγράφεται παραπάνω) θα είναι σίγουρα επωφελής και θα μπορούσε να συνδυαστεί με ρυθμό ή μουσική. Έτσι οι μαθητές θα βοηθηθούν στο να προβλέπουν αυτές τις ρουτίνες.

Τέλος, ίσως χρειαστεί να επιτρέψουμε στους μαθητές να φέρουν στο σχολείο (ή και από το σχολείο στο σπίτι) μεταβατικά αντικείμενα  που να τους επιτρέπουν να αισθάνονται ότι ο γονέας τους ή ο/η δάσκαλος/α τους «έχουν στο νου τους» όταν πηγαίνουν από το σπίτι στο σχολείο και αντίθετα. Αυτό θα μπορούσε να είναι τόσο απλό όσο μια φωτογραφία, ένα παιχνίδι, ένα μπρελόκ ή ένα μαντηλάκι με άρωμα – κάτι πολύ προσωπικό που να φέρνει ανακούφιση και που δεν θα μπορεί να το αγγίξει κανείς άλλος εκτός από τον ίδιο τον μαθητή.

Οι Έξι Αρχές της Φροντίδας αφορούν στην υποστήριξη των παιδιών που έχουν χάσει βασικές αναπτυξιακές εμπειρίες στα πρώιμα χρόνια τους. Αποτελούν όμως και έναν  χρήσιμο οδηγό για να βοηθήσουμε τα παιδιά να ανακάμψουν από μια άνευ προηγουμένου αλλαγή στην καθημερινή τους ρουτίνα. Ζητάμε από τα παιδιά να αντιμετωπίσουν αυτήν την παράξενη και αγχωτική αλλαγή και να προσαρμοστούν σε ένα «νέο φυσιολογικό» τους επόμενες μήνες. Η εφαρμογή της Φροντιστικής Προσέγγισης στα σχολεία μας δίνει τη δυνατότητα να επικεντρωθούμε στους παράγοντες που ενισχύουν τη ίαση και την ανθεκτικότητα ενόψει του τραύματος. Τέτοιοι παράγοντες είναι η ασφάλεια, η κατανόηση, η ευημερία και η ένταξη.

Βιβλιογραφία

Bennathan, M. & Boxall, M. (2018). Boxall Profile Handbook (Revised): A guide to effective intervention in the education and care of children with social, emotional and behavioural difficulties. London: The Nurture Group Network.

Bomber, L.M. & Hughes, D.A. (2013). Settling to Learn. Settling Troubled Pupils to Learn: Why Relationships Matter in School. London: Worth Publishing Ltd.

Geddes, H. (2017). “Attachment, Behaviour and Learning”. In Colley, D. & Cooper, P. (Eds). Attachment and Emotional Development in the Classroom. London: Jessica Kingsley Publishers.

Siegel, D.J. & Bryson, T.P. (2012). The Whole-Brain Child: 12 proven strategies to nurture your child’s developing mind. London: Robinson.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο: Τhe National Improvement Hub – https://education.gov.scot/improvement/self-evaluation/applying-nurture-as-a-whole-school-approach-a framework-to-support-self-evaluation/

Add comment

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Blog της Μαρίας Σιώζιου

Τελευταια Αρθρα

Κατηγοριες

Archives