Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Blog της Μαρίας Σιώζιου

ΔΥΣΚΟΛΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ – ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥΣ

Δ
principal thinks class is under control

Πολύ συχνά, οι εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων βασανίζονται με κάποιους από τους μαθητές τους στην τάξη. Δείχνουν πολύ άστατοι, δεν ασχολούνται με τη μάθηση και διαταράσσουν τη μάθηση των άλλων παιδιών. Δεν μπορούν να τους προσεγγίσουν και απελπίζονται γιατί δεν ξέρουν τί να κάνουν μαζί τους.

Ένας διαφορετικός τρόπος κατανόησης και αντιμετώπησης της φύσης αυτών των συμπεριφορών έρχεται από το πεδίο της εκπαιδευτικής ψυχοθεραπείας και συγκεκριμένα από τη Θεωρία του Δεσμού, η οποία αναφέρεται στην ανάγκη που έχουν όλα τα παιδιά από την αρχή της ζωής τους, για μια ασφαλή και φροντιστική σχέση. Και αυτή η ανάγκη δεν τα εγκαταλείπει όταν έρχονται στο σχολείο.

Πολλοί από αυτούς τούς «δύσκολους μαθητές» στην τάξη πιθανόν να είχαν βιώσει πολύ φτωχές σχέσεις με ενήλικες στα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Μπορεί να έχουν βιώσει απώλεια, τραύμα, κακοποίηση ή παραμέληση. Μπορεί να είχαν γονείς ή να μεγάλωναν δίπλα σε ενήλικες που τα τρόμαζαν, που ήταν ασυνεπείς ή που δεν ήταν συναισθηματικά διαθέσιμοι. Μπορεί να είχαν μάθει ότι δεν είναι δυνατόν να εμπιστευτούν ότι οι ενήλικες που βρισκόταν γύρω τους θα μπορούσαν να τους φροντίσουν. Και συχνά, αυτά τα παιδιά και οι έφηβοι κινδυνεύουν να αποβληθούν από το σχολείο ή να το εγκαταλείψουν αν οι εκπαιδευτικοί που βρίσκονται στο σχολείο, δεν μπορούν να τα βοηθήσουν.

Μαθητές που έχουν αυτού του είδους τις εμπειρίες απώλειας, παραμέλησης ή τραύματος στα πρώτα χρόνια της ζωής τους, τους είναι δύσκολο να τα βγάλουν πέρα στο σχολείο. Τους είναι δύσκολο να αποκτήσουν μια σχέση εμπιστοσύνης με τους ενήλικες για να μάθουν. Είναι παιδιά και νέοι που τις περισσότερες μέρες έρχονται στο σχολείο έχοντας το μυαλό τους απασχολημένο με άγχη, φόβους και ανησυχίες. Όμως, ακόμα κι αν είναι έτσι, για κάποια απ’ αυτά τα παιδιά, το σχολείο μπορεί να είναι το μόνο μέρος που μπορεί να είναι ασφαλές και προβλέψιμο. Επίσης υπάρχουν μαθητές που μπορεί να κατοικούν σε «δύσκολες συνθήκες» και κάποιοι άλλοι, οι οποίοι μπορεί τώρα να μένουν σε πιο σταθερά περιβάλλοντα, όπως, π.χ. με αγαπητούς θετούς γονείς, αλλά η επίδραση των πρώτων χρόνων παραμένει ακόμα.

Είναι προφανές ότι οι εκπαιδευτικοί δεν είναι υποχρεωμένοι να θεραπεύσουν τα άγχη, τους φόβους, τις ανησυχίες ή/και το τραύμα στους μαθητές τους. Είναι βέβαιο ότι πολλοί απ’αυτούς σκέφτονται ότι είναι μόνο εκπαιδευτικοί και όχι ψυχολόγοι ή κοινωνικοί λειτουργοί! Ωστόσο, ο στόχος είναι απλά να βρουν τρόπους να ξεκλειδώσουν αυτούς τους μαθητές για να αρχίζουν να μαθαίνουν και όχι να τους θεραπεύσουν.

Σ’αυτές τις περιπτώσεις ένας εκπαιδευτικός δε χρειάζεται να μάθει λεπτομέρειες για την προσωπική ιστορία του κάθε παιδιού ούτε να κάνει εξατομικευμένη διδασκαλία στο κάθε παιδί. Απλά χρειάζεται να καταλάβει τι μπορεί να σημαίνουν κάποιες ιδιαίτερες συμπεριφορές (ειδικά οι προκλητικές συμπεριφορές) για τον κόσμο του παιδιού, για τις εμπειρίες τους με τους ενήλικες και για την ίδια τη μάθηση. Η γνώση αυτή θα τους επιτρέψει να κατανοήσουν καλύτερα τις ανάγκες τους και να ανταποκριθούν σε αυτές με πρακτικές στρατηγικές.

Δηλαδή, ένας εκπαιδευτικός μπορεί κάποιες φορές να χρειαστεί να κάνει μια μικρή χειρονομία για να δείξει στο μαθητή του ότι τον θυμάται. Άλλες φορές μπορεί να χρειάζεται να μην αντιδράσει με τον αναμενόμενο ως τώρα τρόπο. Μπορεί πάλι να πρέπει να μάθει πώς να επιδιορθώσει μια περίπτωση που πήγε λάθος – κανείς δεν τα καταφέρνει πάντοτε σωστά με αυτούς τους μαθητές. Σε κάθε περίπτωση μπορεί, με τη συμπεριφορά του, να τους κάνει να αποκτήσουν εμπειρίες διαφορετικές από εκείνες που είχαν από άλλους ενήλικες και να τους δείξει ότι και αυτοί μπορούν να αποκομήσουν ωφέλη από τη μάθηση.

Πάνω απ’όλα, δεν είναι δουλειά του δασκλάλου να επιδιορθώσει τα προβλήματα στη ζωή των παιδιών αυτών αλλά να δημιουργήσει εκείνες τις συνθήκες στην τάξη ώστε να νιώσουν φροντίδα και εμπιστοσύνη για να μπορέσουν να μάθουν. Αν οι εκπαιδευτικοί μπορέσουν να συνδεθούν με αυτούς τους μαθητές και οι μαθητές μπορέσουν να βελτιώσουν τη σχέση τους με τη μάθηση, αυτό θα έχει τεράστιες επιπτώσεις στην πορεία τους στη ζωή καθώς και στην εμπειρία του κάθε εκπαιδευτικού.

Είναι σημαντικό για τους εκπαιδευτικούς να αφιερώσουν λίγο χρόνο για να τα καταλάβουν τα παιδιά που προέρχονται από οικογένειες που είναι λιγότερο λειτουργικές. Τότε η δουλειά τους γίνεται πιο σημαντική. Επίσης είναι σημαντικό γι’αυτούς να βρουν καλύτερους τρόπους για να αντιμετωπίσουν τους μαθητές που συχνά αποτελούν πηγή άγχους και απογοήτευσης για όλη τη σχολική κοινότητα. Από το 1985 ο Gollaway είπε ότι η αλληλεπίδραση μαθητή-εκπαιδευτικού είναι η πιο βασική και διαρκής πηγή άγχους για τους περισσότερους εκπαιδευτικούς.

Επομένως, είναι σημαντικό οι εκπαιδευτικοί να κατανοήσουν και να διαχειριστούν καλύτερα αυτές τις πιθανά αγχωτικές αλληλεπιδράσεις για να διατηρήσουν ή και να αυξήσουν την αυτοπεποίθησή τους και να έχουν μια θετική επίδραση στη ζωή των παιδιών.

Ποιοί είναι αυτοί οι μαθητές

Συνήθως αναγνωρίζουμε αυτούς τους μαθητές από τις δυσκολίες τους στη συμπεριφορά οι οποίες συχνά συνοδεύονται από μαθησιακές δυσκολίες. Τις μαθησιακές τους δυσκολίες τις αντιμετωπίζουμε ως προβλήματα στις σχέσεις και εμπόδια στη μάθηση, κάτι όμως που δεν μοιάζει να συνδέεται με τη γνωστική τους ικανότητα η οποία κατά κανόνα είναι υψηλότερη.

Ποιές είναι οι δυσκολίες στη συμπεριφορά τους:

  • φωνάζουν
  • αποσπούν την προσοχή των άλλων
  • τσακώνονται και θυμώνουν συχνά χωρίς λόγο
  • λένε ψέματα και κάνουν κλοπές
  • σκίζουν ή καταστρέφουν τη δουλειά τους
  • δείχνουν ανίκανοι να δεχτούν επιβράβευση
  • έχουν άστατη διάθεση με συχνές αλλαγές
  • αγνοούν οδηγίες ή αντιδρούν σ’αυτές
  • αρνούνται να γράψουν ή να ξεκινήσουν μια εργασία
  • φεύγουν από την τάξη
  • εκφοβίζουν τους άλλους
  • προκαλούν το δάσκαλο ή/και τους άλλους μαθητές σκόπιμα
  • περιπλανιώνται, περιφέρονται γύρω ψάχνοντας σε δωμάτια ή/και σε ντουλάπια
  • αντιδρούν πολύ άσχημα σε αλλαγές κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας ή/και στο μάθημα
  • προσέχουν τα πάντα σε σχέσει με τον δάσκαλο αλλά όχι το περιεχόμενο του μαθήματος
  • μοιάζουν αποτραβηγμένοι και είναι δύσκολο να τους προσεγγίσεις
  • έχουν ανεξήγητες αντιδράσεις π.χ. κλάμα και μεγάλη αναστάτωση για φαινομενικά μικρά πράγματα
  • κρύβονται κάτω από τραπέζια, σκάλες κ.τ.λ.
  • δυσκολεύονται να κάνουν ή/και να διατηρήσουν φιλίες
  • γελούν σε ακατάλληλες στιγμές
  • ψάχνουν μόνιμα για προσοχή, ακόμα και αρνητική προσοχή
  • έχουν θέματα με το φαγητό π.χ. τρώνε συνεχώς
  • δε γνωρίζουν πότε να σταματήσουν να κάνουν αστεία ακόμα και όταν όλοι οι άλλοι το έχουν αντιληφθεί και έχουν σταματήσει
  • δυσκολεύονται να ρυθμίσουν τα συναισθήματά τους, ακόμα και τα θετικά, η χαρά μπορεί να γίνει ίλιγγος που δεν ελέγχεται

Ποιές είναι οι δυσκολίες τους στη μάθηση

  • μοιάζουν ανίκανοι να θυμούνται ή/και να ακολουθούν οδηγίες
  • ξεχνούν πού πρέπει να βρίσκονται ή ξεχνούν να φέρουν τα πράγματά τους
  • ξεχνούν ή μοιάζουν ανίκανοι να καταλάβουν κάτι που μόλις διάβασαν
  • δείχνουν να μην αντιλαμβάνονται την αιτία και το αποτεέλεσμα
  • δείχνουν αβοήθητοι, δεν μπορούν να δουλέψουν ανεξάρτητα
  • παραιτούνται πολύ εύκολα και γενικά έχουν μια αίσθηση αβοηθησίας
  • παίρνουν πολύ χρόνο για να κάνουν τις εργασίες του σχολείου και ποτέ δεν τις τελειώνουν
  • είναι ανίκανοι να εστιάσουν σε μια εργασία για πολύ χρόνο
  • χρειάζονται πολλή βοήθεια και υποστήριξη για να ολοκληρώσουν μια εργασία
  • δεν είναι ικανά να ζητήσουν βοήθεια ή να τραβήξουν με κατάλληλο τρόπο την προσοχή του δασκάλου

Add comment

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Blog της Μαρίας Σιώζιου

Τελευταια Αρθρα

Κατηγοριες

Archives